انواع گیربکس حلزونی (کتابی)

راهنمای فنی نسبت‌های تبدیل (Ratio) در گیربکس حلزونی

هرچه نسبت تبدیل (i) کمتر باشد، سرعت خروجی بالاتر و گشتاور کمتر است. در ادامه تحلیل اختصاصی این نسبت‌ها را می‌خوانید:

 گیربکس حلزونی با نسبت تبدیل 1:10 (نسبت ۱۰)

کاربری: سرعت بالا، گشتاور متوسط

توضیح فنی: در این نسبت، گیربکس کمترین میزان کاهش دور را در خانواده گیربکس‌های حلزونی دارد. اگر الکتروموتور شما ۱۴۰۰ دور باشد، خروجی گیربکس حدود ۱۴۰ دور در دقیقه خواهد بود. این مدل برای نوار نقاله‌های سریع، فن‌های صنعتی و میکسرهای مایعات سبک که نیاز به چرخش مداوم و روان دارند، بهترین انتخاب است.

هشدار فنی: به دلیل پایین بودن نسبت تبدیل، دنده‌ها در این مدل خاصیت «خودقفل‌شوندگی»  ندارند. یعنی اگر جریان برق قطع شود، بارِ متصل به گیربکس می‌تواند باعث چرخش معکوس شود. اگر ایمنی در توقف بار برای شما حیاتی است، حتماً از الکتروموتور ترمزدار استفاده کنید.

تحلیل فنی نسبت‌های 3:10 (1:3.3) و 15:100 (1:6.6)

کاربری: کاربردهای خاص و محدود

توضیح فنی: این نسبت‌ها در دنیای گیربکس‌های حلزونی جزو نسبت‌های «بسیار پایین» محسوب می‌شوند. گیربکس‌های حلزونی به دلیل ساختار ماردون و چرخ‌دنده برنزی، برای نسبت‌های بالا (مثلاً ۱:۲۰ به بالا) طراحی شده‌اند تا بیشترین بهره‌وری را داشته باشند.

نکته مهم برای خریدار: در نسبت‌های 3:10 و 15:100، سطح تماس ماردون و چرخ‌دنده به‌گونه‌ای است که اصطکاک لغزشی به شدت افزایش می‌یابد. این موضوع باعث می‌شود بخشی از انرژی الکتروموتور به‌جای تبدیل به گشتاور، به گرما تبدیل شود.

پیشنهاد متخصص نیرون:

اگر فضای نصب شما بسیار محدود است و اصرار به استفاده از گیربکس حلزونی دارید، باید سایز گیربکس را یک تا دو پله بزرگتر از حد نیاز انتخاب کنید تا بدنه بتواند حرارت اضافه را دفع کند.

اگر اولویت شما راندمان (Efficiency) و طول عمر بیشتر است، برای این نسبت‌های تبدیل (زیر 1:7)، پیشنهاد ما استفاده از گیربکس‌های هلیکال (شافت مستقیم) است. گیربکس‌های هلیکال در نسبت‌های پایین، راندمانی بالای ۹۵٪ دارند و داغ نمی‌کنند.

تفاوت گیربکس حلزونی معمولی با گیربکس کتابی

 گیربکس‌ حلزونی سنتی (سری VF یا گرد) معمولاً پوسته چدنی گرد، وزن بیشتر و موقعیت‌های نصب محدودتری دارند. اما گیربکس‌های کتابی سری  به دلیل فرم مکعبی، وزن سبک‌تر آلومینیومی، فلنج ورودی استاندارد برای کوپله مستقیم با الکتروموتور بدون واسطه و امکان نصب در تمام زوایا، به انتخابی استاندارد و مدرن در اتوماسیون تبدیل شده‌اند.

آیا گیربکس حلزونی کتابی به‌صورت دائمی قفل می‌شود؟

 خودقفل‌شوندگی کامل به نسبت تبدیل (Gear Ratio) بستگی دارد. معمولاً در نسبت‌های کمتر از ۱:۳۰، گیربکس به‌صورت خودبه‌خود قفل نمی‌شود و در اثر بار سنگین معکوس امکان برگشت دارد. برای نسبت‌های تبدیل ۱:۴۰ به بالا، اصطکاک داخلی مانع از چرخش ورودی از سمت خروجی شده و رفتار قفل‌شوندگی بروز می‌دهد؛ هرچند در آسانسورها و بالابرهای حساس، استفاده از الکتروموتور ترمزدار الزامی است.

 نوع روغن مناسب برای روان‌کاری گیربکس حلزونی کتابی

 سایزهای کوچک تا متوسط ( 025 تا 090) کارخانه‌ای با روغن سنتتیک گرید ISO VG 320 پر می‌شوند و به عنوان قطعات بدون نیاز به تعویض روغن در شرایط استاندارد شناخته می‌شوند. برای سایزهای چدنی بزرگ‌تر، بررسی دوره‌ای و استفاده از روغن معدنی یا سنتتیک طبق کاتالوگ سازنده توصیه می‌شود.